Ünye’li Yerel Tarihçiler İz Peşinde.

3

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Ünye’li Yerel Tarihçiler İz Peşinde.

Ünye Yerel Tarihçiler gurubundan Ahmet Derya Varilci, Ordu Kültür ve Turizm Müdürlüğü Arkeologlarından Ali Rıza Nal ve ekibi Ünye bölgesi araştırmaları ile tanınan rahmetli Ünye’li Prof. Dr. İsmail Kılıç Kökten hocanın izini sürmeye devam ediyorlar.

Araştırmacı, Yazar, Arkeolog Ahmet Derya Varilci,  2.07.2025 tarihinde Ünye Kent Gazetesindeki makalesinde Kökten hocadan bahsederek  “1963 yılı Mayıs ve Haziran aylarında Samsun’da yapılan toplantı sonrası Kökten hoca, Samsun -Ordu arasında bir kıyı gezisine başlıyor.” diyerek, devamında Cevizdere ve Yüceler Mahallelerindeki unutulmaya yüz tutmuş tarih öncesi kalıntıları araştırıp ortaya çıkarmaya çalışıyorlar” diyor. Devamında Köten hoca’nın dilinden, “Samsun -Ordu arası kıyı gezisinde arkadaşlarımdan ayrıldım. Memleketim olan Ünye‘de Cevizdere’si boyunda ve bu derenin doğusundaki sekiler (Taraçalar) üzerinde Tarihöncesi (Prehistorya) araştırmaları yaptım.” [1]

Ünye’de öğretmenlik ve İlköğretim Müfettişliği yapan Orhan Bora’nın araştırma süresince Kılıç Kökten’e mihmandarlık yaptığını yazdığı Yeşil Ünye Rehberi adlı kitaptan biliyoruz.

Yüceler Köyü ve Cevizdere başta olmak üzere Ünye’nin birçok yerinde yüzey araştırmaları sondaj ve kısmi kazılar yapan Kökten, Paleolitik döneme ait çok önemli ipuçları elde ediyor. Bu araştırmalarını “Ünye’de Eskitaş Devri’ne Ait Yeni Buluntular” başlığıyla raporlayan Kökten, bölgede yaptığı araştırmaların ancak bir bölümünü raporlayabilmiştir.

Kökten hocanın raporlayamadığı ancak araştırmalarında özel bir yer tutan Ünye ve çevresindeki Paleolitik yerleşim noktaları ki, bunlar çoğunlukla mağaradır, O’na yardımcı olan Orhan Bora tarafından Yeşil Ünye Rehberi’nde not edilmektedir.

“Çalışmaları genellikle Yüceler Köyü ile Cevizdere yöresini kaplayan tabii mağaralar da (Abrie sure roche), Tozkoparan, Koytak kaya, Tilki mağaraları, Halpaç mağara, İn-önü mağaraları ve Kale civarlarında olmuştur. Bütün bu mağaralardan çıkarılmış olan Paleolitik, Mezolitik ve Prehistorik endüstrisine ait buluntular, Ankara Üniversitesi Dil – Tarih Coğrafya Fakültesi’nin reyonlarından teşhir ediliyor.”[2]

Kadılar Mahallesi gezisiyle tespit ettiğimiz İn-önü Mağaraları ve daha önce ulaştığımız Cüri Deresi Halpaç Mağara’dan sonra, Kökten Hocamızın diğer tespiti bir mağaraya geliyor sıra; Tilki mağaraları…

Doğal olarak kökten Hoca’nın izinden giderek tespit ettiğimiz bu mağaraların yerini bulmakla mesele bitmiyor, aksine araştırmalara Hoca’nın bıraktığı yerden başlamak gerekiyor.  Her birinde bilimsel bir kazı yapılması zorunlu hale geliyor.

Kaynaklar:

Kökten, İ. Kılıç. 1964, Ünye’de Eskitaş Devrinde (Paleolitik) ait Yeni Buluntular.

Bora, Orhan. 1969, “Turistik Yeşil Ünye Rehberi”

Doğan, Osman. 2003, Tarih Boyunca Ünye, Ünye Belediyesi Yay.

Topçu, Tuğba, 2023, 19. Yüzyılın İlk Yarısında Ünye Kazasının Nüfusu, Yüksek Lisans Tezi

********

[1] Kökten. 1964, Ünye’de Eskitaş Devrinde (Paleolitik) ait Yeni Buluntular.

[2] Orhan Bora, 1969, “Turistik Yeşil Ünye Rehberi”