DİL YÂRESİ/Zeki ORDU

5

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

DİL YÂRESİ

Bazen devrini bilmediğimiz sözler ve mısralar vardır. Bunun için de neyi izah ettiğini açıklamamız zor olur. Çünkü her devrin kendine has bir anlayışı vardır. Bazen birinde normal sayılan şey diğerinde makbul değildir.

Devrin kelimeleri de öyle. Dolayısı ile cümleler de farklı bir manaya bürünür.

İşi fazla uzatmadan beğendiğim bir mısra ile devam etmek istiyorum. Sözleri Mehmet Hafid Bey, bestesi Şevki Bey’e ait hicaz bir şarkının sözünden alınmış olan mısrada “Dil yâresini andıracak yâre bulunmaz” diyor. Her şey burada “dil” üzerinde düğümleniyor.

Dil Farsçada “gönül” anlamında olup, günümüzde “lisan” olarak biliniyor. Burada lisan derken daha çok “söz” anlamına geliyor. Doğru konuşmak, sözünü bilmek veya bilmemek, lafın nereye gittiğinden haberi olmamak… Bütün bunlar yakın “kelimeler” olarak söylenebilir.

Farsça ise tamamen “gönül” anlamına gelen bu kelime cümle içinde kullanıldığında söylenen devre bakılması lazım. Yani “Dil yarası” bir gönül yarası mıdır? Gönül yarası hakkında bir şeyler yazmak haddimize değil. Yazamayız da zaten. Değil izah etmek yakınına bile yaklaşamayız.

Dil yarası şayet, kem söz ise o da yakıcıdır. Zaten çok zaman muhataplarımızı dilimizle yani kelimeler ile incitmiyor muyuz?

Kısaca ya bir dostumuzun söylediği bir sözden incinmiş olmayı, ya da vuslata erememiş birinin iç yangınını izah eden bir cümle.

“Dil yâresini andıracak yara bulunmaz.”

Bu yara hangi yara?

Kelimeler ile incitilmiş birine mi ait, yoksa bir sevdaya uğramış birine mi?

Sahi hangisi?

Kelime mi gönül mü?

İşte bu kelime hangi anlamda kullanılırsa kullanılsın mutlaka bir yere çıkıyor. Şairlik böyle bir şey olmalı. Sen yaz millet çözmeye çalışsın.

Sizce “dil” kelimesi mısra içinde hangisine daha yakın duruyor?

Soruyu değiştirelim.

Sizce “dil” kelimesinin hangi şekilde anlaşılmasını istersiniz?

Şair bir kere söylemiş.

Biz de yazımızı başka bir şiirin sözleriyle bitirelim. Yahya Kemal Beyatlı’ya ait olan mısra şöyle: “ Dönülmez akşamın ufkundayız. Vakit çok geç…”