Balıkesir Yolunda/ Zeki ORDU

3

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

BALIKESİR YOLUNDA

Yaklaşık altmış senedir türkü dinlerim. Önceleri nağmeleri ilgilendirirdi beni. Zaman içinde sözleri de dikkatimi çekmeye başladı.

Türküler “anonim” eserlerdir. Yani bir sahibi yoktur. Tamamen halkın hissiyatını dile getirir. Radyolardan ilan edilirken hangi “yöreye” ait olduğu da söylenir. Zaten her yörenin benzer özellikleri vardır.

Nağmeler tamamen gönle hitap ettiği için erken yaşlarda sadece dinlerdik. Zaman içinde ne anlattığına da bakar olduk. Daha doğrusu bakanlar oldu.

İçimden hep şu soruyu sordum: nasıl oluyor da tahsil görmemiş kişiler bu sözleri yazabiliyor. Bu arada bazı türkülerin yöreleri insanı yanıltabiliyor. Mesela “Kağızman’a ısmarladım nar gele” diye başlayan türkü Erzurum yöresine ait. Ancak Kağızman, Kars’ın bir ilçesi. İnsan il bakışta yanılabiliyor.

“Mardin kapı şen olur” diye başlayan türkü ise Diyarbakır yöresine ait.

Yazımızın konusu olan türküye dönecek olursak. Türkü “Balıkesir yolunda/ Sepeti var kolunda” diye başlıyor. Hemen şunu belirtelim ki türkü Balıkesir yöresine ait değil. Bir Çanakkale türküsü. Tıpkı “Çanakkale içinde vurdular beni” diye başlayan türkünün Kastamonu türküsü olduğu gibi.

Biz gelelim türkümüze. “Balıkesir yolunda/ Sepeti var kolunda/ Ben yârimi kaybettim/ Balıkesir yolunda” diye başlıyor. Bir ayrılık hikâyesi barındıran bu türküde geçen şu sözler çok manidar. Şöyle: “Ben yârimi tanırım/ Yüzündeki benlerden…”

Burada tanınma emaresi “ben” veya “benler” olarak belirlenmiş. Yani yârini benlerinden bile tanıyan âşık var karşımızda. Burada benleri bir çirkinlik olarak görmemiş. Çünkü seviyor. Sevgilide kusur olur mu hiç?

Dedik ya bir ayrılık hikâyesi barındırıyor. Türkü şu dörtlük ile sona eriyor: “Entarisi filizi/ Kim bilir halimizi/ Esti hafif bir rüzgâr/ Ayırdı ikimizi…”

Gerçekten bu ayrılığın sebebi rüzgâr mıdır?

Değildir elbet. Burada “Rüzgar” mecazi olarak “Ara bozucu” olarak kullanılıyor. Zaten öyle değil midir? Her sevenin bir arabozucusu vardır.

Siz siz olun yârinizi yüzündeki benlerden bile tanıyacak kadar biliyor ve seviyorsanız; esen rüzgârın hafif veya sert olmasına bakmayın. Yani arabozucunun oyununa gelmeyin.

Siz sevdiklerinizi nasıl tanıyorsunuz?

Belli ki Çanakkaleliler benlerden bile tanıyabiliyor.

Sevginize mukayyet olun.