KİREMİTTE BUZ MUSUN? /Zeki ORDU

3

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

KİREMİTTE BUZ MUSUN?

Her devrin kendine has bir ifadesi vardır ve o devirde yaşayanlar bunların ne demek olduğunu bilir.  Çünkü bir nevi kültürel bir durumdur.

Her ülkenin olduğu gibi, her bölgenin, her ilin ve ilçenin dahi her köyün kendine has bir kültürü vardır. Buna “aidiyet” de deniliyor.

Gerçi “aidiyet” çok yönlü bir kavram ama eğer bir yerin kendine has bir özelliği varsa ve bu özellik uzun seneler korunmuşsa yazılı olmayan kanun hükmüne geçmiştir.

Zaten bazen kanunların suç saymadığı ve bazı yerlerde hoş olmayan vaziyetler vardır. Mesela eskiden baba oğul aynı masada sigara içemezdi. Kanunen yasak değildi ama örf burada devreye giriyordu. bu durum günümüz ülkesi için geçerli değildir.

Konumuza gelecek olursak.

Yazının başlığı Uşak yöresine ait bir türküden alınmıştır.

“Kiremitte buz musun/ Gelin misin kız mısın.”

Uşak yöresine ait bu türkünün sözlerine geçmeden evvel eski bir kuralı hatırlatmak istiyorum. Eskiden telefon ve televizyon yok iken bir köyde tanımadığın birini arıyorsan bazı kişilere sorarsın. Önce mahallesini öğrenir orada da gördüğü kişilere aradığı kişiye ait bazı şeyler sorulur.

Eskiden kapı önlerinde fazla kişi bulunmazdı. Erkekler evi terk etmiş, kadınlar da ev içinde kendine ait işlerle meşgul olurlardı.

Şayet bir genç kız kapı önünde iken; o köyden birini aramak için oradan geçen biri ile karşılaşırsa yabancının soracağı ilk soru: “Sen bu evin gelini misin kızı mısın?” şeklinde olurdu. Şayet cevap gelini olursa daha soru sorulmazdı. Çünkü yabancı olma ihtimali vardı. Şayet sorulan kişi “kızıyım” derse bu sefer yabancı kişi “falancaların evi nerede?” diye bir soru daha sorardı. Evin kızı olmak orayı iyi tanımak anlamına geliyordu.

İşte bu kısa hatırlatmadan sonra gelelim başlığımıza.

“Kiremitte buz musun/ Gelin misin kız mısın” ifadeleri bir medeni durum sorma ifadesi değil, yabancı mısın, buralı mısın demekti.

Bu gibi sözleri duyduğumuzda günümüz mantığı ile anlamaya kalkarsak iş biraz karışır.

Böylelikle Uşak ilini de hatırlamış olduk. Bütün Uşaklılara selamlar.