Ünye’nin İzabella Üzümü Yok Artık.!

3

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Kokulu Üzüm (İsabella Üzümü) Rize’ye ait endemik bir üzüm çeşidi olarak tescillendi. Artık buna Rize Üzümü diyebiliriz.

RİZE’NİN KOKULU ÜZÜMÜ TESCİLLENDİ
Rize’de sevilerek tüketilen ve pepeçura, şıra, reçel gibi yöresel tatların hammadesi olan kokulu üzüm için yapılan coğrafi işaret başvurusu, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından onaylandı.

Rize İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nden yapılan açıklamada, coğrafi işaret tescili başvurusunun Türk Patent ve Marka Kurumu’nun 03.06.2024 tarih ve 174 sayılı bülteninde yayımlandığı belirtilerek, “3 aylık itiraz süreci içerisinde yapılan itiraz değerlendirilerek gerekli savunmalar yapıldı. Şubat ayı içerisinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından gönderilen yazılarda savunmamızın kabul edildiği ve ‘Rize Kokulu Üzümü’nün tescil edildiği müjdesi verildi.” ifadeleri kullanıldı.

Açıklamada, kokulu üzümün, Rize’nin coğrafi işaret tescili alan 18. ürün olarak kayıtlara geçtiği aktarılarak, üreticiler ve şehre hayırlı olmasının temenni edildiği bildirildi.

Yıllarca Ünye’nin Olduğunu İddia Ettiğimiz İzabelle Üzümümüz Sahipsiz mi Kaldı ?

Ünye’ye özgü üç üzüm türümüz vardır. Birincisi çilek tadını andıran özel aromaya sahip, kalın kabuklu, çekirdekli, mavi-siyah,  kırmızı renkli Izabella adında bir üzümdür. Onun akrabası olan Hırtariş üzümü   biraz daha geç Ekim ayında  olgunlaşır ve biraz ekşi olur. Bir de Hırtariş -kokulu üzüm arası beyaz Ünye üzümü vardır.

Kokulu Siyah Üzüm.

Latince ismi Vitis Labrusca, olan ve Izabella adıyla litaratürde yer alan bu üzüm olgunlaştığında çevreye yaydığı çilek-ahududu kokusu ile bilinir. Ünye, etrafı üzüm bağları ile çevrili şarapları ile ünlü bir yerdi. Bir ara Bizans’a şarap sevkiyatının durması üzerine Bizans’ta şairler “ Gelmez oldu Oney’in şarapları” diye şiirler yazmışlardır. Şarap taze üzüm suyunun mayalanması ile elde edilen alkollü bir içecektir. Üzüm dışında diğer meyvelerden de yapılır, yüzde 88 su, yüzde 12 si alkoldür. Avrupa dillerinde ‘Vin’ olarak geçer. Sankritçe “sevgili” anlamına gelir. Hititler “Weana” demişlerdir. Yunancası ‘Woine’ veya ‘Oinos’, Latincesi ‘Vinum’, Italyanca ve Ispanyolca ‘Vino’, Almancası ‘Wein’, İngilizcesi ‘Vine’, Fransızcası ‘Vin’ dir. İkinci tür ise kokulu kalın kabuklu üzümün akrabası olan Hırtariş üzümü ise ondan biraz daha geç olur ve tadı diğerinin aksine ekşidir, kasım ayında tatlanır.

Hirtarış muhtemelen Ermenice kökenli bir kelimedir. “Sert, kaba” anlamına gelir. Bizim sıkça kullandığımız “Hırt” kelimesi ile ayni kökendendir. Bir bilim adamı bu çeşidin ‘İsabella’ bizim kokulu üzümden aşılanarak üretilmiş olduğunu kanıtlamıştır.

Üçüncüsü ise hakkında hiçbir bilgi bulamadığımız beyaz bir üzümdür.

Genetik olarak Vitis labrusca kökenli ‘foxy’ tada sahip tatlı Izabella, tilki üzümü, Kuzey Muskati, erik üzümü, bataklık üzümü, yabani üzüm, çilek üzümü veya Karadeniz Bölgesi’ndeki yerel adi ile ‘kokulu kara üzüm’ olarak bilinen üzüm çesit veya tipleri ılıman iklim kuşağında yetişmektedir. Amerika Birleşik Devletleri, Türkiye, İngiltere, Rusya, Brezilya, Kanada, Almanya ve Japonya’nin nemli ve soğuk iklime sahip yerlerinde doğal olarak yetişmekte ve yerli üzüm olarak bilinmektedir. Serbest bırakıldığında ağaçlara sarılarak 15-25 m yüksekliğe erişebilmektedirler. Yabani formları birçok kus türü ile diğer bazı hayvanların beslenmesinde önemlidir. Doğal ortamlarda meyvelerini tüketen kuşlar tarafından farklı yerlere yayılmış ve yeni çeşitleri ortaya çıkmistir. Xenophon, Pline ve Straben gibi gezgin ve tarihçiler Karadeniz çevresindeki yerleşim alanlarında mükemmel ve son derece verimli bağların olduğu bildirilmiştir. Yunanlı coğrafya uzmanı olan Strabon, M.Ö. IV. Yüzyılda Trabzon ve çevresinde çok verimli ve mükemmel bağların bulunduğunu ve buradan filikalarla Venedik’e şarap gönderildiğini yazmaktadır.

Canik Sancağı olarak bilinen ve Samsun ili ve Bafra ilçesini de kapsayan bölgede XIX. yüzyılda yaygın bir şekilde bağcılık yapıldığı eski kayıtlarda belirtilmektedir. Sinop Rize arasındaki sahil şeridinde çilek tadını andıran özel aromaya sahip, kalin kabuklu, çekirdekli, kabuğu et kısmından kolaylıkla ayrılan ve Vitis labrusca L. türünün doğal yollarla melezlenmesi sonucunda ortaya çıkmış olan mavi-siyah, pembe, bakir kırmızı, beyaz, siyah renkli üzüm tip ve çeşitleri yetiştirilmektedir. Izabella, kokulu kara üzüm, çilek üzümü, siyah üzüm, Genetik olarak Vitis labrusca kökenli “foxy” tada sahip Izabella, tilki üzümü, Kuzey Muskati, erik üzümü, bataklık üzümü, yabani üzüm, çilek üzümü veya kokulu kara üzüm olarak bilinen üzüm çeşit veya tipleri ılıman iklim kuşağında yetişen bir bitkidir.

Amerika Birleşik Devletleri, Türkiye, İngiltere, Rusya, Brezilya, Kanada, Almanya ve Japonya’nin nemli ve soğuk iklime sahip yerlerinde doğal olarak yetişmekte ve yerli üzüm olarak bilinmektedir. Serbest bırakıldığında ağaçlara sarılarak 15-25 m yüksekliğe erişebilir. Yabani formları birçok kus türü ile diğer bazı hayvanların beslenmesinde önemlidir. Doğal ortamlarda meyvelerini tüketen kuşlar tarafından farklı yerlere yayılmış ve yeni varyeteleri ortaya çıkmıştır.

Kolesteröle Karsi Etkisi

İçerdiği besin maddeleri sayesinde güzellik iksiri ve zayıflama rejimlerinde kullanılan üzüm gerçek bir beyin besinidir. Öğleden sonra yenilecek bir salkım üzüm veya içilecek bir bardak üzüm suyu (taze sıkılmış) vücudu ve beyin hücrelerini zindeleştirmektedir. Yaz aylarının vazgeçilmez meyvesi ve şifa kaynağı olan üzüm, içerdiği amino asitler, B vitaminleri (B1, B2), mineraller, potasyum, magnezyum ve demir ile bağışıklık sistemini kuvvetlendirir. Doğal fruktoz sayesinde vücudun harcadığı enerjinin kısa sürede yenilenmesini sağlar. Bünyesindeki asitler mideye zarar vermeden böbrek ve karaciğerin çalışmalarını hızlandırır. Bu çalışmaları destekler, yağların erimesine yardımcı olur. Vücudu virüslere karşı dirençli hale getirir, kabuk ve çekirdekleri bağırsak metabolizmasını hızlandırır.. Cildin taze ve temiz bir görünüm almasını sağlar, içerdiği bioflavonoidler sayesinde C-vitamini aktivitesini artırır, alerji ve kireçlenmelerde iltihap oluşumunu engeller. Besinlerin parçalanması sonucunda oluşan serbest radikallerin kılcal damarların duvarlarına saldırmasında güçlü bir antioksidant görev üstlenerek düşük yoğunluktaki lipoproteinlerin (LDL) kılcal damarlarda birikmesini engeller, hücrelerde değişim sonucunda tümör oluşumuna izin verebilecek hücre içi moleküller üzerine serbest radikallerin saldırısını bloke eder ve sonuçta kanser oluşumunu engeller.

Kaynak: Y. Karaduman- Gelmez Oldu Oney’in Şarapları –  Ekoloji Magazin